Beleggingsfraude

Wat is beleggingsfraude?

De Fraudehelpdesk omschrijft beleggingsfraude als een telefonische, schriftelijke of digitale benadering met als doel mensen te laten investeren in waardeloze of nepaandelen, of in producten die vrijwel altijd tot grote verliezen leiden. Soms gaat het om beleggingen die niet bestaan. Soms gaat het om echte maar zeer risicovolle producten, zoals cfd’s, die de oplichter verkeerd voorstelt.

Beleggingsfraude is een vorm van social engineering. De oplichter speelt in op hebzucht, vertrouwen en de angst om een kans te missen. Vaak bouwt de oplichter eerst vertrouwen op en laat hij het slachtoffer daarna steeds meer geld inleggen.

Volgens de Autoriteit Financiële Markten (AFM) begint beleggingsfraude vrijwel altijd online, via sociale media, nepadvertenties en malafide websites, en vaak vanuit het buitenland. Iedereen kan slachtoffer worden, ongeacht leeftijd of beleggingservaring.

Hoe werkt beleggingsfraude?

De AFM en de Fraudehelpdesk beschrijven een vast patroon:

1. Je ziet een advertentie, vaak met een bekende Nederlander die de belegging zogenaamd aanprijst, en laat je gegevens achter.
2. Je wordt vrijwel direct gebeld door een overtuigende beller, soms vanuit een “boiler room” met achtergrondgeluiden van een druk kantoor.
3. De beller belooft een hoog rendement met weinig risico en zet je onder druk om snel te beslissen.
4. Je begint met een klein bedrag en ziet in een online omgeving winst. Die cijfers zijn nep.
5. Je wordt overgehaald om meer in te leggen. Wil je geld opnemen, dan moet je eerst “kosten” of “belasting” betalen. Het geld komt niet terug.

Er zijn ook varianten via datingsites en chatgroepen. De oplichter doet zich dan voor als date of als groep beleggers die “exclusieve” tips deelt. Het eerste contact kan ook via phishing of een telefoontje lopen, zoals bij vishing.

Hoe herken je beleggingsfraude?

Signalen volgens de Fraudehelpdesk en de AFM:

• De aanbieder belooft extreem hoge winst met kleine risico’s.
• Je wordt ongevraagd gebeld en moet snel beslissen en meteen betalen.
• Hoe het product werkt, blijft vaag, ook als je doorvraagt.
• Je moet geld overmaken naar een buitenlandse rekening of via een wisselkantoor.
• De aanbieder zegt een AFM-vergunning te hebben en dat de AFM enthousiast is. De AFM geeft nooit een positief advies over een belegging.

Hoeveel schade veroorzaakt beleggingsfraude?

Beleggingsfraude was in 2025 de fraudevorm met de hoogste gemelde schade bij de Fraudehelpdesk: 34,1 miljoen euro, tegen 25,5 miljoen euro in 2024 (bron: Fraudehelpdesk, Een terugblik op 2025). Dat is alleen de schade die mensen zelf meldden.

De werkelijke schade ligt waarschijnlijk veel hoger. De AFM schat dat beleggingsfraude in Nederland vermoedelijk honderden miljoenen euro’s per jaar kost en dat de schade kan oplopen tot 750 miljoen euro (bron: AFM, 2025). De AFM stelt dat de meldingsbereidheid onder slachtoffers laag is, waardoor de omvang structureel wordt onderschat.

In de hele Europese Economische Ruimte kostte online beleggingsfraude in 2024 naar schatting 4 miljard euro, meldt ENISA op basis van cijfers van de Europese Bankautoriteit (bron: ENISA, 2026). Van alle phishingslachtoffers in Nederland had 12,2 procent in 2025 te maken met beleggingsfraude (bron: CBS, Veiligheidsmonitor 2025). Hoe phishing uitmondt in geldverlies, staat bij de phishing-trechter.

Voorbeeld uit de praktijk

De Fraudehelpdesk beschrijft in zijn terugblik op 2025 een melder die reageerde op een Facebook-advertentie voor een cryptobelegging met een mooi rendement (bron: Fraudehelpdesk, Een terugblik op 2025). Hij liet zijn telefoonnummer achter en verloor geld aan beleggingsfraude. Toen het geld op was, stelde de oplichter voor dat hij zijn huis kon verkopen via een bevriende makelaar. De man ging zelfs naar een afspraak bij een echte notaris. Wat online begon, kreeg zo een fysiek vervolg, met grote financiële en emotionele schade.

Beleggingsfraude in de praktijk van een security-professional

Beleggingsfraude raakt vooral particulieren, maar de techniek erachter is dezelfde als bij andere vormen van social engineering. Een security officer gebruikt zulke voorbeelden in voorlichting, omdat de signalen overal terugkomen: tijdsdruk, een gezaghebbende afzender en een beloning die te mooi is om waar te zijn.

Bij banken werken fraudeanalisten aan het herkennen van verdachte betalingen, en toezichthouders zoals de AFM publiceren waarschuwingen over aanbieders zonder vergunning. De AFM pleit voor een gezamenlijke aanpak met politie, FIOD, Fraudehelpdesk, FIU-Nederland en de banken, en wijst ook sociale media aan als partij die misbruik van hun diensten moet voorkomen.

Veelgestelde vragen

Wat is beleggingsfraude en hoe herken ik het?

Beleggingsfraude is oplichting met nepbeleggingen of vrijwel waardeloze producten. Signalen zijn een ongevraagd telefoontje, een belofte van hoge winst met weinig risico, druk om snel te betalen, vage uitleg over het product en betalen naar een buitenlandse rekening. Controleer altijd in het register van de AFM of de aanbieder een vergunning heeft of een waarschuwing.

Kan ik mijn geld terugkrijgen na beleggingsfraude?

Dat is niet zeker. Stop direct met betalen, ook als de aanbieder zegt dat je alles terugkrijgt na nog 1 betaling. Pas op voor recoveryfraude: oplichters bieden na de fraude aan om je geld terug te halen tegen betaling vooraf. Volgens de Fraudehelpdesk en de AFM gebeurt er na die betaling niets en ben je opnieuw opgelicht.

Wat moet ik doen als ik slachtoffer ben geworden van beleggingsfraude?

Stop alle betalingen en neem contact op met de Fraudehelpdesk voor persoonlijk advies, onder meer over aangifte en contact met je bank. Bewaar alle bewijs, zoals e-mails, documenten en betaalbewijzen. Meld nepadvertenties bij de website waar je ze zag. Ga niet in op onverwachte aanbiedingen om je geld terug te halen.

Hoe kan ik aangifte doen van beleggingsfraude?

Je doet aangifte bij de politie, online via politie.nl of telefonisch via 0900-8844. Neem je bewijs mee, zoals betaalbewijzen, e-mails en gegevens van de website of beller. De Fraudehelpdesk kan je helpen met de stappen. Twijfel je over een aanbieder, neem dan contact op met de AFM.