Manbeveiliging

Wat is manbeveiliging?

Manbeveiliging betekent dat mensen het beveiligingswerk doen. Denk aan een beveiliger bij de ingang van een kantoor, een objectbeveiliger die ‘s nachts rondes loopt, een event security officer op een festival of een persoonsbeveiliger. In een categorieplan van het Ministerie van Justitie en Veiligheid staat dat diensten als het inhuren van beveiligers en bewaking van rijksgebouwen worden aangeduid “met de in de beveiligingsbranche gebruikte vakterm ‘manbeveiliging’”.

Volgens hetzelfde plan bestaat de beveiligingsmarkt uit 2 onderdelen: technische beveiliging (installaties en techniek) en manbeveiliging. Een particuliere beveiligingsorganisatie levert medewerkers en diensten voor de beveiliging van evenementen, personen of objecten. Objectbeveiliging is dus 1 vorm van manbeveiliging: het bewaken van een gebouw of terrein.

Manbeveiliging is fysieke beveiliging. Het gaat om het beschermen van mensen, gebouwen en spullen tegen bijvoorbeeld inbraak, diefstal of agressie. Dat is iets anders dan informatiebeveiliging, waarbij het gaat om het beschermen van gegevens en systemen. Beide vallen onder het brede begrip security. Ze raken elkaar wel: een beveiliger bij de receptie die een onbekende niet zomaar binnenlaat, beschermt ook de computers en papieren in het gebouw.

Hoe werkt manbeveiliging naast andere beveiliging?

Manbeveiliging werkt zelden alleen. Fysieke beveiliging wordt vaak ingedeeld in organisatorische, bouwkundige en elektronische maatregelen. Een rapport over de beveiliging van militaire objecten omschrijft fysieke beveiliging als “het totaal van organisatorische, bouwkundige en elektronische maatregelen (OBE-mix)” (bron: Kamerstuk 29415, nr. 7, 2005).

Soort maatregel	Voorbeelden	Rol van mensen
Organisatorisch	Beveiligingsbeleid, procedures, toegangscontrole door een beveiliger, surveillance	Hier valt de inzet van beveiligers onder
Bouwkundig	Deuren, ramen, hang- en sluitwerk, hekken	Beperkt: mensen controleren of alles dicht is
Elektronisch	Alarmsysteem, camera’s, toegangspassen	Mensen bekijken beelden en volgen alarmen op

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) werkt in de risicoklassenindeling VRKI 2.0 ook met organisatorische, bouwkundige en elektronische maatregelen, aangevuld met onder meer reactie: wie komt er als het alarm afgaat. Bij de zwaarste risicoklasse voor bedrijven gaat de alarmopvolging naar een erkende particuliere beveiligingsorganisatie, met een opvolgtijd van maximaal 15 minuten (bron: CCV, VRKI 2.0 versie 2026).

Zo vullen de onderdelen elkaar aan: techniek signaleert en vertraagt, mensen beoordelen en grijpen in.

Voorbeeld uit de praktijk

De Rijksoverheid huurt zelf beveiligers in voor rijksgebouwen. Het Rijk koopt voor zo’n 70 miljoen euro per jaar aan manbeveiliging in, circa 5 procent van de markt, en behoort daarmee tot de grote opdrachtgevers (bron: Ministerie van Justitie en Veiligheid, Categorieplan Beveiliging & Bedrijfshulpverlening, 2022). De technische, gebouwgebonden beveiliging valt in dat plan niet onder deze categorie maar onder het Rijksvastgoedbedrijf. Het plan noemt wel duidelijke raakvlakken tussen technische beveiliging en manbeveiliging.

Wie in Nederland manbeveiliging levert, valt onder de Wet particuliere beveiligingsorganisaties en recherchebureaus (Wpbr). Justis verleent de vergunning aan het bedrijf. Alle medewerkers hebben toestemming nodig van de korpschef van de politie en krijgen een legitimatiebewijs (bron: Justis).

Manbeveiliging in de praktijk van een security-professional

Voor een security officer of beveiligingscoördinator is manbeveiliging 1 van de middelen in een beveiligingsplan. Die bepaalt na een risicoanalyse welke mix van mensen, bouwkundige en elektronische maatregelen nodig is, en stelt de instructies voor beveiligers op. Dat heet ook wel security management.

In de informatiebeveiliging speelt manbeveiliging een rol bij fysieke toegang. Aanvallers gebruiken social engineering, bijvoorbeeld door achter een medewerker mee naar binnen te lopen. Een beveiliger die passen controleert en bezoekers registreert, maakt dat lastiger. Wie in de fysieke beveiliging wil werken, vindt meer bij de opleidingen voor event security officer.

Veelgestelde vragen

Welke 4 soorten beveiligen zijn er?

Een veelgebruikte indeling is organisatorisch, bouwkundig, elektronisch en reactie. Organisatorisch zijn procedures en de inzet van beveiligers, bouwkundig zijn deuren en sloten, elektronisch zijn alarm en camera’s. Reactie is de opvolging van een alarm. Het CCV gebruikt deze onderdelen, met nog enkele extra, in de risicoklassenindeling VRKI 2.0.

Wat zijn de taken van een objectbeveiliger?

Een objectbeveiliger bewaakt een gebouw of terrein. Typische taken zijn toegangscontrole bij de ingang, het ontvangen en registreren van bezoekers, rondes lopen, alarmmeldingen opvolgen en incidenten vastleggen in een rapport. Objectbeveiliging is een vorm van manbeveiliging en wordt geleverd door particuliere beveiligingsorganisaties met een vergunning op grond van de Wpbr.

Wat zijn de eisen om beveiliger te worden?

Een beveiliger heeft het diploma Beveiliger van de Stichting Vakexamens voor de Particuliere Beveiligingsorganisaties (SVPB) of een gelijkwaardig diploma nodig. Wie de opleiding volgt, mag volgens Justis maximaal 12 maanden zonder diploma werken. Daarnaast is toestemming van de korpschef van de politie nodig. Persoonsbeveiligers en winkelsurveillanten hebben een extra certificaat nodig.