Skimmen

Wat is skimmen?

Skimmen, of skimming, is het illegaal kopiëren van betaalpasgegevens. Criminelen plaatsen een kopieerapparaatje, de skimmer, op of in de kaartlezer van een geldautomaat of betaalautomaat. Terwijl jij pint, leest de skimmer de magneetstrip van je pas uit. Een verborgen camera of een nep-toetsenbord legt tegelijk je pincode vast.

Met de gekopieerde gegevens en de pincode maken criminelen een namaakpas. Die gebruiken ze om geld op te nemen of te betalen. De politie omschrijft skimming als betaalpasfraude waarbij criminelen gegevens kopiëren “zonder dat u het merkt”. Dat is de kern: je pas blijft gewoon in je bezit, je merkt het pas als er geld van je rekening verdwijnt.

Skimmen is iets anders dan cardtrapping, waarbij je pas in de automaat achterblijft, en dan shimming, waarbij criminelen de chip aanvallen in plaats van de magneetstrip.

Hoe werkt skimmen en waarom komt het bijna niet meer voor?

Skimmen werkt alleen met de magneetstrip. De gegevens op de chip van een Nederlandse betaalpas zijn versleuteld en niet eenvoudig te kopiëren. Sinds 2012 wordt in Europa alleen nog met de chip betaald, zo meldt de Betaalvereniging Nederland.

Daarnaast zetten banken de magneetstrip standaard uit buiten Europa. Dat heet geoblocking. Een namaakpas met gekopieerde magneetstripgegevens werkt daardoor in Nederland niet en daarbuiten alleen als je zelf geoblocking hebt uitgezet.

Het effect is groot. In het piekjaar 2011 bedroeg de skimschade in Nederland 38,9 miljoen euro (bron: Betaalvereniging Nederland, 2014). Van 2013 naar 2014 daalde de schade met 82 procent, van ruim 6,8 miljoen euro naar minder dan 1,3 miljoen euro. Omdat skimmen nagenoeg niet meer voorkwam, is het Landelijk Skimming Point eind 2014 opgeheven (bron: Betaalvereniging Nederland, 2015).

Hoe herken je een skimmer?

Een skimmer is lastig te zien, omdat criminelen hem zo maken dat hij op een onderdeel van de automaat lijkt. Let bij het pinnen op deze signalen:

1. Controleer of de kaartinvoer los zit, uitsteekt of er anders uitziet dan bij andere automaten.
2. Kijk of er een extra laagje op het toetsenbord zit of dat de toetsen hoger liggen dan normaal.
3. Zoek naar een klein gaatje of strip boven het toetsenbord waarin een camera kan zitten.
4. Dek je pincode altijd af met je hand, ook als je niets verdachts ziet.

Zie je iets verdachts, gebruik de automaat dan niet. De Rijksoverheid adviseert om bij gevonden skimapparatuur direct 112 te bellen.

Voorbeeld uit de praktijk

In mei 2016 hielden de Franse Gendarmerie, de Italiaanse politie en Europol 9 verdachten aan die geldautomaten voorzagen van geavanceerde skimapparatuur. Met de namaakpassen namen zij buiten de EU geld op; de schade bedroeg volgens Europol meer dan een half miljoen euro. Bij de aanhoudingen werden onder meer magneetstriplezers, camera’s en duizenden blanco kaarten in beslag genomen (bron: Europol, 2016).

In Nederland veroordeelde de rechtbank Breda in 2010 een verdachte tot 21 maanden gevangenisstraf voor pogingen tot skimmen van pinautomaten in Terheijden, Soest en Ridderkerk (ECLI:NL:RBBRE:2010:BL6922).

Skimmen in de praktijk van een security-professional

Skimmen is een klassiek voorbeeld van fysieke fraude met digitale gevolgen. Fraudeanalisten bij banken herkennen skimming aan patronen in transacties, zoals opnames kort na elkaar in een ander land. Rechercheurs van de politie onderzoeken de netwerken achter skimmers. Security officers bij organisaties met betaalautomaten zorgen voor controles op de apparatuur.

Het verhaal van skimmen laat ook zien hoe beveiliging werkt: een combinatie van techniek (de chip), beleid (geoblocking) en samenwerking tussen banken heeft een hele vorm van cybercriminaliteit bijna laten verdwijnen. Meer over het vakgebied lees je bij cybersecurity.

Veelgestelde vragen

Wat is skimmen van een bankpas?

Skimmen van een bankpas is het ongemerkt kopiëren van de magneetstrip van je pinpas terwijl criminelen je pincode afkijken. Met die gegevens maken ze een namaakpas om geld op te nemen. Je pas blijft in je bezit, dus je merkt het vaak pas als er geld van je rekening verdwijnt.

Hoe kun je skimmen voorkomen?

Dek je pincode altijd af, gebruik geen automaat met een losse of vreemde kaartinvoer en laat geoblocking aan staan. Door geoblocking werkt de magneetstrip van je pas niet buiten Europa, zodat een namaakpas daar onbruikbaar is. Zet het alleen tijdelijk uit als je buiten Europa moet pinnen.

Krijg ik mijn geld terug als ik ben geskimd?

Meestal wel. Als je je aan de Uniforme veiligheidsregels van de banken hebt gehouden, vergoedt de bank in de regel de schade. Het eigen risico is in de Nederlandse wet vervallen, zo meldt de Betaalvereniging Nederland. Meld misbruik zo snel mogelijk bij je bank.

Wat moet ik doen als mijn gegevens misbruikt worden?

Bel direct je bank en laat je pas blokkeren; de blokkeernummers per bank staan op veiligbankieren.nl. Controleer daarna je rekening op transacties die je niet herkent. Zie je skimapparatuur bij een automaat, bel dan 112. Doe aangifte bij de politie als er geld is verdwenen.