Wangirifraude

Wat is wangirifraude?

Wangiri is Japans en betekent “1 keer overgaan en ophangen”, legt de Fraudehelpdesk uit. Dat is precies de truc: je telefoon gaat heel kort over, je mist de oproep en ziet daarna een onbekend nummer in je lijst. De oplichter rekent erop dat je nieuwsgierig bent en terugbelt.

Het geld zit in het terugbellen. De oplichters gebruiken dure nummers, bijvoorbeeld in het buitenland of via de satelliet. Belt iemand terug, dan verdient de oplichter aan dat gesprek. Het slachtoffer ziet de schade pas op de telefoonrekening.

Wangirifraude is een eenvoudige vorm van telefoonfraude. Er is geen gesprek nodig en de oplichter hoeft geen gegevens te stelen. Daarmee verschilt het van vishing, waarbij een oplichter je aan de lijn overhaalt om geld over te maken of codes te geven, zoals bij bankhelpdeskfraude. Het CBS rekent wangirifraude wel tot phishing: het is een bericht of oproep van een oplichter waarmee het slachtoffer geld verliest.

Hoe werkt wangirifraude?

Het verloop is steeds hetzelfde:

1. Een computersysteem belt grote aantallen willekeurige nummers en laat ze 1 keer overgaan. Volgens de minister in antwoorden op Kamervragen genereren fraudeurs die nummers vaak automatisch.
2. Je ziet een gemiste oproep van een onbekend nummer, bijvoorbeeld met een Turkse of Ierse landcode of een 0088-nummer.
3. Je belt terug en hoort de telefoon overgaan. Het lijkt of niemand opneemt, maar volgens ACM ConsuWijzer is er al verbinding en hoor je een bandje met het geluid van een overgaande telefoon.
4. Je betaalt voor die verbinding. Soms rekt de oplichter het gesprek: je moet lang wachten of hoort een reclamebandje. Hoe langer het duurt, hoe meer hij verdient.

Hoe herken je wangirifraude?

De Rijksoverheid geeft als signaal: je wordt gebeld door een buitenlands nummer, maar de telefoon gaat maar 1 keer over. Negeer dat en bel niet terug. ACM ConsuWijzer waarschuwt specifiek voor 0088- en +88-nummers, omdat bellen naar die nummers via de satelliet gaat en duurder is dan normaal. Verwar ze niet met Nederlandse 088-nummers van bedrijven: die kosten hetzelfde als een vast nummer.

Let op: het nummer dat je ziet, kan ook vervalst zijn door spoofing. De Fraudehelpdesk adviseert daarom ook onbekende Nederlandse nummers niet terug te bellen. Wie je echt wil spreken, belt nog een keer.

Hoe vaak komt wangirifraude voor?

Van de slachtoffers van phishing in Nederland had in 2025 16,9 procent te maken met wangirifraude (bron: CBS, Veiligheidsmonitor 2025). Van de vormen die het CBS apart noemt, kwam wangirifraude het vaakst voor, vóór beleggingsfraude (12,2 procent) en bankspoofing (11,3 procent). Het CBS telt als phishingslachtoffer iemand die erin trapte en geld verloor: in 2025 ging het om 0,9 procent van de Nederlanders van 15 jaar of ouder, ongeveer 133.000 mensen.

Omgerekend gaat het om ongeveer 22.500 slachtoffers van wangirifraude (eigen berekening: 16,9 procent van ongeveer 133.000 phishingslachtoffers). Het CBS noemt geen schadebedrag voor wangirifraude.

Voorbeeld uit de praktijk

In juni 2018 beantwoordde staatssecretaris Keijzer van Economische Zaken en Klimaat, mede namens de minister van Justitie en Veiligheid, Kamervragen over een weekend waarin veel mensen werden gebeld door een +53-nummer (bron: Aanhangsel Handelingen Tweede Kamer 2017-2018, nr. 2555). De vragen gingen onder meer over klanten van Tele2. Volgens het antwoord waren nauwkeurige cijfers over wangirifraude in Nederland niet bekend, omdat het Openbaar Ministerie en de Fraudehelpdesk deze vorm niet apart registreren. De telecomaanbieders gaven aan dat jaarlijks honderden klanten worden gedupeerd.

Wangirifraude in de praktijk van een security-professional

Voor een security officer is wangirifraude vooral een onderwerp voor voorlichting: de truc werkt op nieuwsgierigheid, net als veel andere vormen van social engineering. Telefonieaanbieders zijn verplicht om op verzoek van abonnees oproepen naar bepaalde categorieën nummers kosteloos te blokkeren, en bieden doorgaans de optie om bellen naar buitenlandse nummers te blokkeren (bron: Aanhangsel Handelingen Tweede Kamer 2017-2018, nr. 2555). Voor organisaties met veel zakelijke telefoons is dat een eenvoudige maatregel.

Telecomaanbieders spelen een grotere rol. Zij kunnen nummerreeksen met een hoog frauderisico tot op zekere hoogte blokkeren, bleek uit de antwoorden op de Kamervragen uit 2018. Voor nummers binnen de EU is die ruimte kleiner dan voor nummers daarbuiten, omdat Europese regels bepalen dat nummers zoveel mogelijk bereikbaar moeten zijn.

Veelgestelde vragen

Wat moet je doen als je gebeld wordt door een buitenlands nummer?

Neem niet op als je het nummer niet kent, en bel een gemiste oproep niet terug. Dat adviseren de Rijksoverheid, ACM ConsuWijzer en de Fraudehelpdesk. Blokkeer het nummer op je telefoon als het vaker belt. Vermoed je fraude, meld het dan bij ACM ConsuWijzer. Een betrouwbare beller probeert het later nog eens.

Waarom mag je nooit terugbellen naar deze nummers?

Omdat de oplichter verdient aan jouw telefoontje. Bij wangirifraude bel je terug naar een duur nummer. Je hoort een bandje dat klinkt als een overgaande telefoon, maar de verbinding staat al en de kosten lopen op. Hoe langer je aan de lijn blijft, hoe meer je betaalt.

Wat zijn de kosten als ik gebeld word door een buitenlands nummer?

Bij wangirifraude ontstaan de kosten als je terugbelt: jij betaalt dan voor de verbinding met een duur buitenlands nummer. ACM ConsuWijzer noemt die kosten hoog, vooral bij 0088- en +88-nummers, die via de satelliet lopen. Nederlandse 088-bedrijfsnummers kosten hetzelfde als bellen naar een vast nummer.

Hoe kan ik oproepen uit het buitenland blokkeren?

Je kunt een los nummer blokkeren in de instellingen van je telefoon. Hoe dat werkt, hangt af van je toestel; je telefoonaanbieder of de verkoper kan je dat uitleggen, zegt ACM ConsuWijzer. Je aanbieder moet op verzoek ook uitgaande oproepen naar bepaalde categorieën nummers kosteloos blokkeren, zoals bellen naar buitenlandse nummers.