Dark web

Wat is het dark web?

De politie omschrijft het darkweb als een verzameling anonieme en versleutelde websites waar je alleen met versleutelingssoftware zoals Tor op kunt komen. Het dark web is geen apart internet. Het draait op dezelfde infrastructuur, maar de websites zijn niet te vinden via gewone zoekmachines en niet te openen met een gewone browser.

Het dark web wordt vaak verward met het deep web. Het verschil zit in hoe je bij een pagina komt:

Laag	Wat het is	Voorbeelden
Surface web	Openbare pagina’s die zoekmachines vinden	Nieuwssites, webwinkels, overheidssites
Deep web	Pagina’s die niet in zoekmachines staan, meestal achter een inlog	Webmail, internetbankieren, intranet
Dark web	Websites die alleen via anonimiseringssoftware bereikbaar zijn	Verborgen diensten op het Tor-netwerk

Het grootste deel van wat je dagelijks online doet, zit in het deep web en is volkomen normaal. Het dark web is een klein deel van internet, gebouwd om anoniem te blijven. Die anonimiteit heeft legitieme toepassingen. Het Amerikaanse cybersecurityagentschap CISA noemt bijvoorbeeld mensen die Tor gebruiken om zich te onttrekken aan toezicht door een buitenlandse overheid.

Dezelfde anonimiteit trekt ook criminelen aan. Op het dark web bestaan marktplaatsen voor drugs, wapens, gestolen gegevens en hacktools, en fora waar criminelen samenwerken. Volgens de politie is het darkweb op zichzelf niet strafbaar, maar is het verboden om het te gebruiken voor criminele activiteiten.

Welke risico’s brengt het dark web voor organisaties?

Voor organisaties is het dark web vooral een plek waar hun eigen gegevens terecht kunnen komen. De belangrijkste risico’s zijn:

Risico	Wat er gebeurt
Handel in inloggegevens	Gestolen wachtwoorden van medewerkers worden verkocht en gebruikt om in te breken
Verkoop van toegang	Criminelen verkopen toegang tot een al besmet netwerk door aan andere groepen
Leksites van ransomwaregroepen	Groepen publiceren gestolen bedrijfsgegevens als het slachtoffer niet betaalt
Aanvalsdiensten	Diensten zoals DDoS-aanvallen en malware zijn te huur
Doorverkoop van datalekken	Klantgegevens worden gebruikt voor identiteitsfraude en gerichte phishing

Het dark web zelf is dus zelden de aanval. Het is de markt waar de buit van een aanval wordt verhandeld en waar de middelen voor een volgende aanval te koop zijn. Bij ransomware is de dreiging met publicatie op een leksite vaak een extra drukmiddel.

Voorbeeld uit de praktijk

Bohemia/Cannabia was volgens de politie de grootste darkwebmarkt ter wereld. Er werden drugs aangeboden, maar ook DDoS-aanvallen. De markt had dagelijks ongeveer 82.000 advertenties en ongeveer 67.000 transacties per maand, met een hoogste maandomzet van 12 miljoen euro in september 2023 (bron: Politie, 2024). Vanuit Nederland werden minimaal 14.000 transacties gedaan, met een waarde van minimaal 1,7 miljoen euro.

Het onderzoek begon eind 2022 onder leiding van het Landelijk Parket, samen met onder meer Ierland, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten. 2 beheerders werden aangehouden, 1 in Nederland en 1 door de Ierse autoriteiten, en er werd ruim 8 miljoen euro aan cryptovaluta in beslag genomen. De politie maakte de actie bekend op 8 oktober 2024.

Het dark web in de praktijk van een security-professional

Security-professionals werken met het dark web als bron van informatie, niet als werkplek. Een analist in threat intelligence volgt wat criminelen bespreken en aanbieden, bijvoorbeeld welke kwetsbaarheden populair zijn of welke sectoren worden aangevallen. Met dark web monitoring zoeken organisaties naar hun eigen gelekte inloggegevens of bedrijfsgegevens, zodat ze wachtwoorden kunnen resetten voordat die worden misbruikt.

Een SOC-analist gebruikt die informatie om aanvallen eerder te herkennen. Opsporingsdiensten zoals het Team High Tech Crime van de politie gaan verder en halen darkwebmarkten offline. In mei 2025 werkte de Nederlandse politie mee aan een internationale actie tegen kopers op darkwebmarkten, waarbij wereldwijd 220 verdachten werden opgespoord en aangehouden (bron: Politie, 2025).

Veelgestelde vragen

Wat staat er allemaal op het darkweb?

Op het darkweb staan websites die alleen via anonimiseringssoftware bereikbaar zijn. Een deel daarvan is legitiem, zoals nieuwssites en platforms voor klokkenluiders die bereikbaar willen zijn voor mensen onder censuur. Daarnaast zijn er criminele marktplaatsen voor drugs, wapens, gestolen gegevens en hacktools, en leksites van ransomwaregroepen.

Hoe weet ik of mijn gegevens op het dark web staan?

Zekerheid heb je niet, maar je kunt wel controleren of je e-mailadres in bekende gestolen datasets voorkomt. De politie biedt daarvoor de dienst Check je hack op politie.nl, met datasets uit onder meer het onderzoek naar Qakbot. Organisaties gebruiken dark web monitoring. Wijzig bij een treffer je wachtwoord en zet multifactorauthenticatie aan.

Is het strafbaar om op het darkweb te gaan?

Volgens de politie is het darkweb op zichzelf niet strafbaar. Het is wel verboden om het te gebruiken voor criminele activiteiten, zoals het kopen of verkopen van drugs, wapens of gestolen gegevens. Wie dat doet, loopt het risico te worden opgespoord: politiediensten halen regelmatig darkwebmarkten offline en sporen daarna ook kopers op.