Technologie in security

Security-technologie beschermt netwerken, apparaten, applicaties en gegevens. Deze pagina bundelt de technische begrippen uit de begrippenlijst van esif.nl, van firewall en encryptie tot zero trust en security monitoring, elk met een kort antwoord van 40 tot 60 woorden en een link naar de volledige uitleg met voorbeelden.

Begrip	Korte uitleg
API	API staat voor application programming interface: een vaste set afspraken waarmee 2 softwareprogramma's gegevens en functies uitwisselen. Een app vraagt via een API bijvoorbeeld het weer, een adres of de status van een betaling op bij een andere dienst. Omdat API's rechtstreeks toegang geven tot gegevens, zijn ze een geliefd doelwit van aanvallers.
API key	Een API key is een unieke geheime code waarmee een programma zich bij een API bekendmaakt. De API gebruikt de sleutel om te bepalen welke applicatie een verzoek doet, wat die applicatie mag en hoeveel verzoeken ze mag sturen. Een API key hoort geheim te blijven: wie hem in handen krijgt, kan de API gebruiken alsof hij die applicatie is.
API-security	API-security is het beveiligen van API's: de koppelingen waarmee apps, websites en systemen gegevens uitwisselen. Het doel is dat alleen bevoegde gebruikers en systemen precies bij de gegevens en functies kunnen die voor hen bedoeld zijn. Belangrijke maatregelen zijn authenticatie, autorisatie per object, versleuteling, limieten op gebruik en een actueel overzicht van alle API's.
Cloud security	Cloud security is de beveiliging van gegevens, applicaties en accounts die bij een cloudleverancier draaien in plaats van op eigen servers. De leverancier beveiligt de infrastructuur, de klant blijft verantwoordelijk voor onder meer toegangsrechten, instellingen en de eigen gegevens. Denk aan multifactorauthenticatie, versleuteling, back-ups, monitoring en goede afspraken met de leverancier.
Dark web	Het dark web is het deel van internet met websites die alleen bereikbaar zijn via speciale software zoals Tor. Die software verbergt wie een website bezoekt en waar de website staat. Het dark web wordt gebruikt door mensen die toezicht of censuur willen ontwijken, maar ook voor handel in drugs, gestolen gegevens en hacktools.
Dark web monitoring	Dark web monitoring is het doorlopend zoeken naar gestolen gegevens van een persoon of organisatie op plekken waar criminelen die verhandelen, zoals fora, marktplaatsen en gelekte datasets. Duikt een e-mailadres, wachtwoord of klantbestand op, dan volgt een melding. De dienst voorkomt geen lek, maar helpt sneller te reageren op misbruik.
DDoS-bescherming	DDoS-bescherming is het geheel van maatregelen dat een website, server of netwerk bereikbaar houdt tijdens een DDoS-aanval. Denk aan filtering bij de internetprovider, een wasstraat die kwaadaardig verkeer wegfiltert, een content delivery network, rate limiting en een web application firewall. Een aanval voorkomen kan niet, de gevolgen beperken wel.
DNS detection and response	DNS detection and response is een beveiligingsaanpak waarbij een organisatie haar DNS-verkeer continu analyseert om aanvallen te herkennen en er direct op te reageren. Het systeem ziet bijvoorbeeld malware die contact zoekt met een server van de aanvaller of data verstopt in DNS-verzoeken. Daarna blokkeert het het domein of meldt het het apparaat aan het SOC.
DNS-filtering	DNS-filtering is een beveiligingsmaatregel waarbij de DNS-server bekende kwaadaardige of ongewenste domeinen niet vertaalt naar een IP-adres. Klikt een medewerker op een link naar een phishingsite of probeert malware contact te maken met een server van de aanvaller, dan komt er geen verbinding tot stand. DNS-filtering werkt voor alle apparaten die die DNS-server gebruiken.
DNS-security	DNS-security is het beveiligen van het Domain Name System (DNS), het systeem dat domeinnamen zoals esif.nl vertaalt naar IP-adressen. Het voorkomt dat aanvallers DNS-antwoorden vervalsen, domeinnamen kapen, DNS-verkeer afluisteren of DNS misbruiken voor DDoS-aanvallen. Bekende maatregelen zijn DNSSEC, versleutelde DNS en DNS-filtering die bekende phishingdomeinen blokkeert.
E-mailsecurity	E-mailsecurity is het beveiligen van e-mail tegen misbruik, zoals phishing, vervalste afzenders, malware en het onderscheppen van berichten. De technische basis bestaat uit SPF, DKIM en DMARC, die samen voorkomen dat criminelen mail versturen namens jouw domeinnaam. Daarnaast horen versleuteld transport, multifactorauthenticatie op mailaccounts en bewustwording van medewerkers bij goede e-mailsecurity.
Encryptie	Encryptie is het versleutelen van gegevens, zodat ze onleesbaar worden voor iedereen die de juiste sleutel niet heeft. Een algoritme zet leesbare tekst om in een reeks willekeurige tekens. Alleen met de sleutel kan de ontvanger de gegevens weer ontsleutelen. Encryptie beschermt berichten, bestanden, wachtwoorden en internetverbindingen.
Endpoint security	Endpoint security is de beveiliging van apparaten die met het netwerk van een organisatie verbonden zijn, zoals laptops, werkstations, telefoons en servers. Het combineert maatregelen als antivirussoftware, EDR, updates, versleuteling en beheer van apparaten. Het doel is voorkomen dat aanvallers via 1 apparaat binnenkomen en zich daarna verder door het netwerk verspreiden.
Firewall	Een firewall is een apparaat of programma dat het verkeer tussen 2 netwerken controleert, meestal tussen internet en een thuis- of bedrijfsnetwerk. De firewall vergelijkt elk verzoek met ingestelde regels en laat alleen toegestaan verkeer door. Zo houdt een firewall ongewenste verbindingen tegen, maar beschermt hij niet tegen alles.
Honeypot	Een honeypot is een nepsysteem, zoals een server, website of bestand, dat er aantrekkelijk uitziet voor aanvallers maar geen echte gebruikers of gegevens heeft. Omdat niemand er een normale reden voor heeft, is elk contact verdacht. Beveiligers gebruiken honeypots om aanvallen vroeg te ontdekken en om te leren hoe aanvallers werken.
IoT-security	IoT-security is de beveiliging van apparaten die met internet verbonden zijn, zoals camera's, thermostaten, printers, slimme meters en sensoren. Zulke apparaten hebben vaak standaardwachtwoorden, krijgen weinig updates en zijn soms direct vanaf internet bereikbaar. IoT-security zorgt dat ze geen toegang geven tot het netwerk en niet worden misbruikt voor aanvallen.
IT security scan	Een IT security scan is een technisch onderzoek van de IT-omgeving op zwakke plekken in de beveiliging. Scanners controleren websites, mailservers, netwerken en systemen op bekende kwetsbaarheden, verkeerde instellingen en ontbrekende beveiligingsstandaarden. De uitkomst is een rapport met bevindingen en hun ernst. Een IT security scan breekt niet in en beoordeelt geen beleid of processen.
Managed services (IT)	Managed services IT is het doorlopend uitbesteden van IT-beheer aan een externe partij, de managed service provider (MSP). De MSP beheert bijvoorbeeld werkplekken, servers, netwerk, back-ups en clouddiensten, meestal op afstand en tegen een vaste vergoeding per maand. Taken, reactietijden en beschikbaarheid staan in een contract met een service level agreement.
Microsegmentatie	Microsegmentatie is een manier van netwerkbeveiliging waarbij servers, applicaties of kleine groepen systemen elk in een eigen, klein segment worden geplaatst. Een systeem mag alleen communiceren met de systemen die het voor zijn taak nodig heeft. Zo kan een aanvaller die 1 systeem overneemt, zich veel moeilijker door het netwerk verplaatsen.
Netwerksegmentatie	Netwerksegmentatie is het opdelen van een computernetwerk in afzonderlijke zones, zoals kantoor, servers, gasten en slimme apparaten, met een controlepunt tussen die zones. Alleen verkeer dat nodig is, mag van de ene naar de andere zone. Komt een aanvaller of virus binnen in 1 zone, dan kan die zich niet vrij door het hele netwerk verspreiden.
Network security	Network security is het beschermen van een computernetwerk en het verkeer dat erover gaat tegen inbraak, misbruik en uitval. Het gaat om de verbindingen tussen systemen: wie mag het netwerk op, welk verkeer mag waarheen en hoe ontdek je een indringer. Bekende maatregelen zijn een firewall, netwerksegmentatie, VPN, versleutelde wifi en monitoring van netwerkverkeer.
OT-security	OT-security is de beveiliging van operational technology: systemen die fysieke processen besturen, zoals machines in een fabriek, pompen, kranen, liften en toegangssystemen. Een aanval op OT kan de productie stilleggen of de veiligheid van mensen raken. Daarom ligt de nadruk op beschikbaarheid, netwerksegmentatie en gecontroleerde toegang, meer dan op snel updaten.
Pentest	Een pentest, voluit penetratietest, is een gecontroleerde aanval op een computersysteem, netwerk of applicatie. Een getrainde tester kruipt in de rol van aanvaller, zoekt kwetsbaarheden en probeert die uit te buiten. Zo ziet een organisatie hoe ver een echte aanvaller zou komen, voordat die het zelf probeert.
Security as a service	Security as a service is een manier om beveiliging af te nemen als abonnementsdienst van een externe partij, meestal via de cloud. Denk aan het bewaken van systemen vanuit een SOC, het filteren van e-mail of een firewall in de cloud. De organisatie betaalt per gebruiker of apparaat en hoeft de techniek en het personeel niet zelf te regelen.
Security key	Een security key is een fysiek apparaatje, meestal met usb of NFC, waarmee je inlogt als extra factor naast of in plaats van een wachtwoord. De sleutel werkt volgens de FIDO2-standaard en bewijst met een cryptografische handtekening dat jij het bent. Omdat de sleutel controleert op welke website je inlogt, werkt phishing er niet tegen.
Security monitoring	Security monitoring is het doorlopend verzamelen en analyseren van loggegevens en netwerkverkeer om aanvallen, misbruik en afwijkingen op tijd te ontdekken. Systemen zoals een SIEM verzamelen signalen uit servers, firewalls en applicaties en geven een melding bij verdacht gedrag. Analisten beoordelen die meldingen en starten zo nodig de afhandeling van een incident.
SOC-as-a-service	SOC-as-a-service is een abonnementsdienst waarbij een externe partij de taken van een security operations center (SOC) uitvoert voor een organisatie. De dienstverlener verzamelt en analyseert logs, bewaakt systemen en netwerk op aanvallen en meldt of behandelt incidenten. De organisatie hoeft daardoor zelf geen SOC met eigen analisten, SIEM en roosters buiten kantoortijd op te bouwen.
Soevereine cloud	Een soevereine cloud is een clouddienst waarbij een organisatie of overheid zelf zeggenschap houdt over haar gegevens, de techniek en de beschikbaarheid van de dienst. Buitenlandse wetgeving of een buitenlandse leverancier mag daar geen ongewenste invloed op hebben. Er is geen wettelijke definitie; de Europese Commissie maakt soevereiniteit meetbaar met een eigen raamwerk.
Tor	Tor is een netwerk dat internetverkeer versleutelt en via minimaal 3 servers van vrijwilligers doorstuurt, zodat niet te zien is wie welke website bezoekt. De naam staat voor The Onion Routing. Tor beschermt privacy en helpt censuur te omzeilen, maar wordt ook door criminelen gebruikt. Organisaties zien Tor-verkeer daarom regelmatig terug in hun logbestanden.
Vulnerability scan	Een vulnerability scan, in het Nederlands kwetsbaarhedenscan, is een geautomatiseerde controle van computers, servers, netwerkapparatuur of websites op bekende kwetsbaarheden. De scanner zoekt naar ontbrekende updates, zwakke instellingen en standaardwachtwoorden en maakt een lijst met gevonden problemen en hun ernst. Anders dan bij een pentest probeert de scanner niet in te breken.
Zero trust	Zero trust is een securitystrategie die als uitgangspunt neemt dat je niets en niemand automatisch vertrouwt, ook niet binnen het eigen netwerk. Elke gebruiker en elk apparaat moet bij elke toegang opnieuw bewijzen wie hij is en krijgt alleen de rechten die nodig zijn. Zo komt een aanvaller die binnen is niet vanzelf verder.